The Concept of Makharij al-Ḥurūf in the Literature of 'Ilm al-Aṣwāt: Between Tajwīd Prescription and Modern Linguistic Description
Keywords:
Makhārij al-Ḥurūf, 'Ilm al-Aṣwāt, Tajwīd, Phonetics, Articulatory PhonologyAbstract
This study aims to conduct a systematic literature review regarding the concept of makhārij al-ḥurūf (articulation points of Arabic letters) in traditional tajwīd literature and compare it with modern phonetic and phonological descriptions. The research method used is a qualitative descriptive analysis with a historical and comparative approach, examining classical tajwīd books such as Al-Muqaddimah fīmā Yajibu ‘alā Qāri’ al-Qur’ān by Ibn al-Jazarī, and contemporary linguistic works like Mu'jam al-Aṣwāt al-‘Arabiyyah by ‘Abd al-Ṣabūr Shāhīn. The findings indicate that the makhārij classification in tajwīd literature, which is divided into five main locations (jawf, ḥalq, lisān, shafatān, khayshūm), is primarily prescriptive and aimed at ensuring correct Qur'anic recitation. In contrast, modern linguistic studies offer a more detailed anatomical and acoustic description, recognizing more than 17 specific articulation points and incorporating spectrographic analysis. This research concludes that the tajwīd tradition possesses a robust empirical phonetic foundation that aligns in many aspects with modern science, although differences in orientation—perfection of worship versus scientific objectivity—result in distinct descriptive frameworks. The integration of both approaches can enrich the teaching of Arabic phonetics and tajwīd science.
References
‘Abd al-Ṣabūr Shāhīn. (1991). Mu‘jam al-Aṣwāt al-‘Arabiyyah. Dār al-Fikr al-‘Arabī.
‘Alī ibn Sulṭān al-Qārī. (t.th.). Hidāyat al-Qāri’ ilā Tajwīd Kalām al-Bāri’. Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
Abdul, M. S. (2009). The Science of Tajweed: A Phonetic and Phonological Study. University of Malaya Press.
Abu Hayyan, A. M. (1998). Al-Baḥr al-Muḥīṭ. Dār al-Fikr.
Ahmad, B. b. (2018). Articulatory and Acoustic Analysis of Arabic Emphatic Consonants. Journal of Arabic Linguistics, 67, 45-68.
Al-Angari, S. S. (2004). An Acoustic Study of the Arabic "Qāf" in Classical Recitation. Journal of Islamic Studies, 15(2), 213-230.
Al-Ḍabbā‘, M. M. (2002). Itḥāf al-Bashar fī al-Qirā’āt al-Arba‘ata ‘Ashar. Dār al-Ṣaḥābah li al-Turāth.
Al-Ghazālī, A. H. (1986). Iḥyā’ ‘Ulūm al-Dīn. Dār al-Ma‘rifah.
Al-Jurjānī, ‘A. Q. (1983). Dalā’il al-I‘jāz. Dār al-Ma‘rifah.
Al-Khalīl ibn Aḥmad al-Farāhīdī. (1985). Kitāb al-‘Ayn. Dār al-Hilāl.
Al-Munajjid, Ṣ. A. (1987). Al-Tajwīd al-Mufaṣṣal. Maktabah al-Malik Fahd al-Waṭaniyyah.
Al-Nasafī, A. B. (1995). Madārik al-Tanzīl wa Ḥaqā’iq al-Ta’wīl. Dār al-Kalim al-Ṭayyib.
Al-Qasṭallānī, A. (2001). Laṭā’if al-Ishārāt li Funūn al-Qirā’āt. Mu’assasat al-Risālah.
Al-Qurṭubī, M. A. (2006). Al-Jāmi‘ li Aḥkām al-Qur’ān. Dār al-Kutub al-Miṣriyyah.
Al-Sa‘dī, ‘A. R. (2000). Taysīr al-Karīm al-Raḥmān fī Tafsīr Kalām al-Mannān. Mu’assasat al-Risālah.
Al-Sāmarā’ī, I. S. (2003). Al-Ta‘bīr al-Qur’ānī. Dār ‘Ālam al-Kutub.
Al-Suyūṭī, J. (1974). Al-Itqān fī ‘Ulūm al-Qur’ān. Dār al-Turāth.
Al-Ṭabarī, M. J. (2000). Jāmi‘ al-Bayān ‘an Ta’wīl Āy al-Qur’ān. Mu’assasat al-Risālah.
Al-Zamakhsharī, M. (1998). Al-Kashshāf ‘an Ḥaqā’iq Ghawāmiḍ al-Tanzīl. Dār al-Kitāb al-‘Arabī.
Al-Zarkashī, B. (1957). Al-Burhān fī ‘Ulūm al-Qur’ān. Dār Iḥyā’ al-Kutub al-‘Arabiyyah.
Anīs, I. (1978). Al-Ṣawt al-Lughawī. Maktabat al-Anjlū al-Miṣriyyah.
Aṣ-Ṣābūnī, M. A. (1997). Ṣafwat al-Tafāsīr. Dār al-Ṣābūnī.
Bell, A. M. (1867). Visible Speech: The Science of Universal Alphabetics. Simpkin, Marshall & Co.
Buang, A. (2018). Instrumental Phonetics and Qur’anic Recitation: A Cross-Disciplinary Study. International Journal of Quranic Research, 10(1), 89-112.
Catford, J. C. (2001). A Practical Introduction to Phonetics. Oxford University Press.
Dahlan, H. A. (2015). Tradisi Ilmu Tajwid dan Perkembangannya di Nusantara. Pustaka Ilmu.
Drewes, G. W. J. (1971). The Study of Arabic in the Malay World. Brill.
Fāris, A. (1993). Al-Ṣāḥibī fī Fiqh al-Lughah. Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
Fāris, I. (1994). Maqāyīs al-Lughah. Dār al-Fikr.
Fīrūzābādī, M. (2005). Al-Qāmūs al-Muḥīṭ. Mu’assasat al-Risālah.
Hafiz, T. (2012). Tajwid dan Fonetika: Analisis Perbandingan. Jurnal Studi Ilmu-ilmu Al-Qur'an dan Hadis, 13(2), 225-250.
Hassan, A. M. (2015). The Phonetic Rules of Tajweed and Modern Linguistics: A Comparative Study. Journal of Islamic Sciences, 32(1), 77-99.
Hassan, Z. (2009). Fonetika dan Fonologi Bahasa Arab. PTS Publications.
Ibn ‘Āshūr, M. Ṭ. (1984). Al-Taḥrīr wa al-Tanwīr. Al-Dār al-Tūnisiyyah li al-Nashr.
Ibn al-Jazarī, M. (1975). Al-Muqaddimah fīmā Yajibu ‘alā Qāri’ al-Qur’ān. Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
Ibn al-Jazarī, M. (1999). Al-Nashr fī al-Qirā’āt al-‘Ashr. Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
Ibn Jinnī, ‘U. (1993). Al-Khaṣā’iṣ. Dār al-Kutub al-Miṣriyyah.
Ibn Jinnī, ‘U. (2006). Sirr Ṣinā‘at al-I‘rāb. Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
Ibn Kathīr, I. (1999). Tafsīr al-Qur’ān al-‘Aẓīm. Dār Ṭayyibah.
Ibn Khaldūn, ‘A. (2005). Al-Muqaddimah. Dār al-Fikr.
Ibn Manẓūr, M. (1994). Lisān al-‘Arab. Dār Ṣādir.
Ibn Sīdah, ‘A. (1996). Al-Mukhaṣṣaṣ. Dār Iḥyā’ al-Turāth al-‘Arabī.
Ibn Taymiyyah, A. (2005). Majmū‘ al-Fatāwā. Dār al-Wafā’.
Ibrāhīm, M. (2010). Al-Mu‘jam al-Mufaṣṣal fī ‘Ulūm al-Qur’ān. Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
Jabal, M. H. (2003). Fī ‘Ilm al-Aṣwāt. Dār Gharīb.
Jawharī, I. (1990). Al-Ṣiḥāḥ Tāj al-Lughah wa Ṣiḥāḥ al-‘Arabiyyah. Dār al-‘Ilm li al-Malāyīn.
Jones, D. (1976). An Outline of English Phonetics. Cambridge University Press.
Ladefoged, P. (2001). Vowels and Consonants: An Introduction to the Sounds of Languages. Blackwell Publishers.
Ladefoged, P., & Maddieson, I. (1996). The Sounds of the World's Languages. Blackwell Publishing.
Makkī ibn Abī Ṭālib. (2007). Al-Kashf ‘an Wujūh al-Qirā’āt al-Sab‘. Dār al-Madānī.
Mālik ibn Anas. (1994). Al-Muwaṭṭa’. Dār al-Gharb al-Islāmī.
Mujāhid, I. (2006). Tafsīr Mujāhid. Dār al-Qalam.
Muṣṭafā, I., dkk. (2004). Al-Mu‘jam al-Wasīṭ. Majma‘ al-Lughah al-‘Arabiyyah.
Nasr, H. (1987). Islamic Science: An Illustrated Study. World of Islam Festival Publishing Company.
Nawawī, Y. S. (1991). Al-Majmū‘ Sharḥ al-Muhadhdhab. Dār al-Fikr.
Nöldeke, T. (2013). The History of the Qur’ān. Brill.
O’Connor, J. D. (1973). Phonetics. Penguin Books.
Qāsim, ‘U. (1997). ‘Ilm al-Aṣwāt. Dār al-Nahḍah al-‘Arabiyyah.
Rāghib al-Iṣfahānī. (1992). Al-Mufradāt fī Gharīb al-Qur’ān. Dār al-Qalam.
Rāzī, F. (1999). Mafātīḥ al-Ghayb. Dār Iḥyā’ al-Turāth al-‘Arabī.
Ridā, M. R. (1947). Tafsīr al-Manār. Dār al-Manār.
Ṣābūnī, M. (1996). Al-Tibyān fī ‘Ulūm al-Qur’ān. Dār al-‘Urūbah.
Sāmarā’ī, F. (2002). Al-Ta‘bīr al-Qur’ānī. Dār ‘Ālam al-Kutub.
Sāmarā’ī, F. (2007). Ma‘ānī al-Naḥw. Dār al-Fikr.
Sībawayh, ‘A. (1988). Al-Kitāb. Dār al-Qalam.
Suwayd, A. R. (2003). Al-Tajwīd al-Muṣawwar. Dār al-Fikr.
Ṭabaṭabā’ī, M. H. (1997). Al-Mīzān fī Tafsīr al-Qur’ān. Mu’assasat al-A‘lamī.
Ṭāhā, H. (2014). Dirāsāt fī ‘Ulūm al-Qur’ān. Dār al-Nahḍah.
‘Uthmān, ‘A. (2008). Al-Madkhal ilā ‘Ilm al-Aṣwāt. Dār al-Nafā’is.
Watson, J. C. E. (2002). The Phonology and Morphology of Arabic. Oxford University Press.
Wright, W. (1995). A Grammar of the Arabic Language. Cambridge University Press.
Ya‘qūb, I. (1999). Al-Mu‘jam al-Mufaṣṣal fī al-Lughah wa al-A‘rāb. Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
Zamzam, F. (2020). Tradisi Pembelajaran Tajwid di Pondok Pesantren. Jurnal Pendidikan Islam, 9(1), 45-67.
Zarkasyī, ‘A. (1990). Al-Burhān fī ‘Ulūm al-Qur’ān. Dār al-Ma‘rifah.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Intan Muflihah

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.










